1987 Yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun aldığı bir kararla; her yılın 26 Haziran gününü ';Dünya Uyuşturucu ile Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Mücadele Günü' olarak ilan etti. Bundaki gaye uluslararası toplumun dikkatini uyuşturucu sorununa çekmek ve uluslararası düzeyde mücadele etmekti. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNDOC) tarafından dünyadaki uyuşturucu problemi ile ilgili önceki yıllara ait raporlar yayımlar. Ülkemizde ise Emniyet Genel Müdürlüğü çeşitli kurumlardan aldığı uyuşturucu verilerini yılın bitiminden sonra ilk Ocak ayında rapor halinde yayımlar. Dünyada en son 2024 yılı verilerinin paylaşıldığı bilgiler 26 Haziran 2026 tarihinde Birleşmiş Milletler Dünya Uyuşturucu Raporunda verilmiştir. Bu rapordaki bilgilerden dikkatimi çekenleri sizlerle paylaşmak ve daha eski yıllarla bazı karşılaştırmalarda bulunmak istedim.
Rapora göre dünyada 15-64 yaş aralığında 331 milyon kişi uyuşturucu madde kullanmaktadır. (Alkol sigara hariç). Bu kullanan 331 Milyon sayısı o yaş grubunun toplam % 6,2 sine denk gelmektedir. (Bu kullananların sayısı 2023 yılı verilerinde 316, 2021 yılında 296, 2020 yılında ise 284 milyondu.) Uyuşturucu kullanımı son 10 yılda %34 artmıştır. Aynı zamanda piyasaya sürülen maddelerin türleri de artmıştır. Ayrıca bu
maddelerin etkileri ise daha güçlü ve tehlikeli olmuştur. Dünyada kullanılan madde sayısı 2024 yılında 755 e çıkmıştır ve bunların 118 i ilk kez tespit edilmiştir.
En fazla kullanılan uyuşturucu madde ise son 10 yılda %40 artarak 256 milyon kullanıcıya ulaşan esrardır. (Bu sayı 2023 verilerinde 244 milyondu). 63 Milyon kişi afyon ve sentetik türevlerini, 25 milyon kişi kokain ve 21 milyon kişi sentetik uyarıcılardan ekstazi kullandığı belirtilmiştir. Diğer bir nokta madde kullanıcıların ancak 12de 1 i tedavi görmektedir. Aynı yıl dünyada tahminen 5,9 milyon kişinin polisle teması olmuş, bunlardan 3,7 milyon kişi uyuşturucu ile ilgili suçlardan yargılanmış ve 2,2 milyon kişi
mahkum olmuştur. Kullanıcılardan 6,9 milyon kişide hepatit C virüsü,1,7 milyon kişide HİV ve 1,5 milyon kişide hem HİV ve hem de hepatit C virüsü tespit edilmiştir.
Afganistan'da (daha önceki yıllarda dünyada kaçak afyonun en büyük üreticisi) 2022 yılında yetkililer tarafından ilan edilen "uyuşturucu yasağı ile ekimi ve üretimi azalmıştır. Myanmar '(Burma) da ise ekim alanları ve üretim çoğalmıştır. Dünya'da diğer kaçak afyon yetiştiricisi olan Meksika ve Laos ile beraber toplam kaçak ekim alanı 113 bin hektar (1130 km.kare) olmuştur. Bu ekim alanlarından 2100 ton afyon elde edildiği, bu afyondan da 194-206 ton arası eroin imal edildiği belirtilmiştir. (2023 Raporunda 7 bin 800 ton olan küresel afyon üretimin 6 bin 200 tonunun Afganistan’da (%80) üretildiği, bu ülkeyi 795 ton ile Myanmar (%10) ve 504 ton ile Meksika (%6) izlemiştir.)
Son raporda kokain elde edilen koka ağaçlarının 385 bin hektar alanda ekildiği belirtilmiş ve bu alanda 4000 tonun üzerinde kokain elde edilmiştir.(2023 uyuşturucu raporunda ekim alanı 315000 hektardı ve 2300 ton kokain elde edilmişti. Bu ekim alanlarının ortalama %90 ı Güney Amerika'da, geri kalan %10 ise Hindistan, Seylan, Java ve Avustralya'dadır.)
Avrupa'da kullanıcıların %19 u sosyal medya üzerinden maddeyi temin ettiği anlaşılmıştır. Ayrıca polisiye operasyonlarla ele geçirilen kokain, ekstazi, amfetaminlerde geçmiş yıllara nazaran artış, afyon ve ona bağlı olarak morfin ve eroinde azalma görülmüştür. (Bu raporda ölümlerle ilgili bilgi göremedim. Ancak en son 2019 yılı verilerinde uyuşturucu nedeniyle yaklaşık 500 bin kişinin yaşamını yitirdiği ve Hepatit C'nin yol açtığı karaciğer
hastalıklarının uyuşturucuya bağlı ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olduğu ve uyuşturucu kullanımına atfedilen toplam ölüm sayısının yarısından fazlasını oluşturduğu belirtilmişti. 2009-2019 döneminde ise madde bağımlılığı nedeniyle ölümlerdeki artış %17,5 olarak görüldü.)
Raporda ülkemizi direkt veya dolaylı ilgilendiren bir konu ise; bölgemizde Yakın ve Orta Doğu'da sentetik uyarıcılardan 'captagon' üretiminin ağılıklı olarak hemen yakınımızdaki Suriye ve Lübnan'da gerçekleşmiş olması. (Devam edecek)
