Don ve Kuraklık Fiyatları Etkiledi
Niğde Elma Üreticileri Birliği Başkanı Atilla Kaplan, geçtiğimiz sezon yaşanan sert hava koşullarının üretimi ciddi şekilde etkilediğini söyledi. Özellikle bazı bölgelerde ürün kaybının yüzde 95 seviyelerine kadar çıktığını belirten Kaplan, Türkiye genelinde ise yaklaşık yüzde 40-45 civarında kayıp yaşandığını ifade etti.
Türkiye’nin yıllık yaklaşık 5 milyon ton elma üretimi yaptığı belirtilirken, üretimin önemli kısmının gerçekleştiği bazı bölgelerde don olayının yaşanmamasının piyasadaki dengeleri tamamen bozmadığı kaydedildi. Ancak yaşanan kayıpların fiyat beklentilerini yükselttiği vurgulandı.
“Elmalar Depolarda Bekletiliyor” İddiası
Üretici temsilcileri, piyasada oluşan “ürün az” algısının fiyatları yukarı taşıdığını belirtiyor. Kaplan’a göre bazı tüccarlar yüksek kazanç beklentisiyle büyük miktarda elmayı depolarda tutuyor ve ürünleri düşük fiyattan piyasaya sürmek istemiyor.
Şu anda üreticinin elmayı yaklaşık 20-25 lira seviyelerinde değerlendirebildiği belirtilirken, market raflarında fiyatların çok daha yüksek rakamlara ulaştığı ifade ediliyor. Bu durum tüketicilerin de tepkisini çekmeye başladı.
Market ile Üretici Arasındaki Fark Tepki Çekiyor
Sektör temsilcileri, bazı ürünlerde üretici ile market arasındaki fiyat farkının kabul edilemez boyutlara ulaştığını savunuyor. Özellikle 30 liraya alınan bir ürünün markette 270 liraya kadar çıkmasının normal olmadığı görüşü dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre bu farkın oluşmasında yalnızca fırsatçılık değil; depolama, lojistik, kasa, işçilik ve ürün kayıpları gibi maliyetler de etkili oluyor. Ancak buna rağmen oluşan yüksek kâr marjı tartışma yaratmaya devam ediyor.
Kusursuz Elma Talebi Fiyatı Artırıyor
Piyasada özellikle birinci kalite ürünlere yoğun talep olduğu belirtiliyor. Marketlerin görsel olarak kusursuz elmaları tercih etmesi nedeniyle ikinci kalite ürünlerin daha düşük değerde kaldığı ifade ediliyor.
Sektör temsilcilerine göre tüketicinin yalnızca parlak ve büyük ürünlere yönelmesi de fiyatların yukarı çıkmasına neden oluyor. Meyve suyuna ayrılan ya da ikinci kalite sınıfına giren ürünlerin ise aynı ekonomik değeri oluşturmadığı belirtiliyor.
Yeni Hal Yasası Umudu
Üreticiler çözüm için yeni hal yasasını işaret ediyor. Özellikle marketlerin ürünün belirli bölümünü doğrudan üreticiden alma zorunluluğu getirilmesinin fiyat dengesini sağlayabileceği konuşuluyor.
Kaplan, üreticiden doğrudan satış modelinin hem çiftçiyi koruyacağını hem de tüketicinin daha uygun fiyatla ürüne ulaşmasını sağlayacağını savundu.
Yeni Sezonda Beklenti Daha Olumlu
Bu yıl için üretim beklentisinin daha iyi olduğu belirtiliyor. Üreticiler, hava koşullarında büyük bir sorun yaşanmaması halinde geçen yılki yüksek fiyat krizinin tekrar etmeyeceğini düşünüyor.
Tarım sektöründeki temsilciler ise hem üreticinin kazanacağı hem de tüketicinin uygun fiyatla ürüne ulaşabileceği dengeli bir piyasa yapısının kurulması gerektiğini vurguluyor.
