banner302

banner265

banner292
banner228
26 Ocak 2020 Pazar 14:02
Gazipaşa’daki taş plajın jeolojik sırrı

Antalya sahillerinde sıkça görülen yalı taşları, Gazipaşa’daki Koru Plajı’na tüm görkemiyle imzasını atmış bir görüntü sergiliyor. Koru Plajı’nın bu kayalıklar nedeniyle kendi kendini filtre etme özelliğine sahip dünyadaki tek plajı olduğu da belirtiliyor. Yöre halkının rağbet ettiği doğal havuzları da oluşturan Gazipaşa’daki yalı taşlarının jeoloji biliminde çok önemli bir yeri var.

Kireç, kum ve çakılı birbirine bağlıyor

Yalıtaşları, kıyı kumullarının bulunduğu yerlerde oluşuyorlar. Bu bölgelerde, yeraltı sularındaki kireç kristalleşip kum ve çakıl tanelerini birbirine bağlayarak yalıtaşlarını oluşturuyor. Daha sonra kumulun gevşek bölümleri rüzgarla taşınınca ya da savrulunca, alttaki yalıtaşları ortaya çıkıyor. Yalıtaşlarının oluşması için yeraltı sularının kireçli olması ve buharlaşmanın çok yüksek oranda olması gerekiyor. Yalı taşları aynı zamanda jelojik oluşumlara da ışık tutuyor, geçmişten günümüze çok değerli bilgiler aktarıyorlar.

Değirmen taşı yapılıyordu

Gazipaşa’daki Koru Doğal Havuzları, doğanın oluşturduğu insan elinin de biraz şekillendirdiği ilgi çekici bir yer. Plajda yer alan tabakalar halindeki bu taşlar yakın zamana kadar kahve çekilen küçük el değirmenlerinden buğday öğütülen büyük değirmenlere kadar değirmentaşı yapımında kullanılıyordu. Yapıların da köşe bağlantılarına konuluyordu. Kent içindeki eski mahallelerdeki gezi sırasında eski evlerde bu taş görülebiliyor. Aynı zamanda doğal arıtma tesisi işlevi de gören çukurluklarda deniz suyu birikiyor, dalga olmadığı zamanlarda denizle bağı geçici olarak kopan küçük havuzcukların suyu da iyice ısınıyor ve çocuklar için eğlenceli oyun havuzuna dönüşüyor.

Denizin bu kayalıklara ve havuzlara dalga ile gelip dönen suyunun da yabancı maddelerden temizlenmesini sağlıyor. Kayalar arasındaki sığlık sularda küçük balıklar da oluyor. Çocuklar için balıklarla eğlenme olanağı da sağlıyor.

3 metre kalınlığa ulaşabilir

Yalıtaşlarının uzunluğu kilometrelerce değişebilir, genişliği 300 metreye kadar ulaşabilir. Yüksekliği 30 cm’ den başlar, 3 metreye kadar değişir. Kıyı erozyonu sürecini takiben, yalıtaşı oluşumu ortaya çıkabilir. Kıyı erozyonu sedimanter denge deniz seviyesinin yükselmesi veya gerilemesinin bir sonucu olabilir. Yalıtaşı öyle ya da böyle, konsolide (pekiştirilmemiş) olmayan kumu uzağa çeker ve oluşum ortaya çıkar. Sementasyon süreci devam ederse, yeni yalıtaşı gelgit bölgesinde yeni bir pozisyon oluşturabilir. Deniz seviyesi değişim aşamaları sıralı yalıtaşı bölgelerine neden olabilir.

İşte Antalya’nın yalıtaşı profili

Andriake-Finike

Finike ilçesinde yalıtaşları deniz altında görülür. Bu yalıtaşlarının kalınlığı 20–50 cm arasında değişir.

Kemer

Bu alanda görülen yalıtaşları üç değişik seviyede görülüp K-G uzanımlıdır. Tabaka kalınlıkları 80 cm’yi bulan ve çeşitli kayaçlardan türemiş yassı çakılların sağlam bir çimento ile tutturulmuş oldukları gözlenmektedir.

Belek

Belek beldesinin sahil kesiminde enderde olsa deniz seviyesine çok yakın bir konumda yalıtaşı gözlenmektedir. Bu bölgede görülen yalıtaşı ince taneli kireçtaşı taneciklerinden oluşur.

Side

Side’de görülen yalıtaşları kıyıdan 100 metre kadar açık olup hem güncel hem de eski, yalıtaşları gözlenir. Güncel yalıtaşları birçok tabakadan oluşmakta ve denizin iç kısımlarına doğru yayılmaktadır. Güncel yalıtaşları yay şeklindedir.

Çimtur

Bu alanda seyrek de olsa yalıtaşlarına rastlanmıştır. Yalıtaşları yüzeyde olmayıp güncel plajın kumları arasında kalmıştır.

Doğu Alanya

Türkiye’de yalıtaşları en yaygın olarak Doğu Alanya bölgesinde görülür. Alanya’nın doğu kıyısında KB-GD doğrultulu yanal devamlı yalıtaşları bulunur. Tane boyu genelde ince kum olup çakıl taşı ağırlıklı yalıtaşları gözlenmiştir.

Kahyalar (Gazipaşa)

Burada görülen yalıtaşları denizin ana kayaya çarpıp geri dönmesi sonucunda oluşmuştur. Denize doğru değil de karaya doğru eğimlidir. Bu yalıtaşları ince kum küçük çakıl boyutunda malzeme içerir.

MYGazete.com Özel

Güldane Ayrancıoğlu
Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü son sınıf öğrencisi.
banner32
Son Güncelleme: 27.01.2020 09:48
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner343

banner324

banner174

banner242

banner335